II. ÜNİTE: DİLLERİN SINIFLANDIRILMASI VE TÜRKÇENİN DÜNYA DİLLERİ ARASINDAKİ YERİ | ||
1. Dillerin Sınıflandırılması
Öğrenci grupları, köken bakımından dünya dillerini araştırır ve harita üzerinde gösterirler. Yapı bakımından dünya dillerini araştırırlar ve bunları da harita üzerinde işaret ederler. Bu haritada, Türkçenin konuşulduğu yerleri farklı bir renk veya işaretle belirtirler.
| ||
Kazanımlar
|
Etkinlik Örnekleri
|
Açıklamalar
|
1. Dil ailelerinin oluşumunu açıklar.
|  Öğrencilerden, gruplara ayrılarak köken bakımından dil aileleri ve özellikleri hakkında bilgi toplamaları istenir. Bulgular sınıfta ayrı ayrı sunulur. Dil ailelerine ait yerler, harita üzerinde gösterilir. |
[!] Diller arasında ses sistemi, yapı, söz dizimi bakımlarından benzerliklerin dil ailelerini oluşturduğu belirtilir.
|
2. Dillerin sınıflandırılmasında esas alınan ölçütleri kavrar.
|
[!] Bu kazanımın işlenişinde;
• Dillerin hangi yönlerden sınıflandırıldığı üzerinde durulur. Dillerin köken bakımından, Hint-Avrupa dilleri, Hami-Sami dilleri, Çin-Tibet dilleri, Altay dilleri, Bantu dilleri gibi gruplara ayrıldığı belirtilir. . Yapı bakımından dillerin tek heceli, eklemeli (bitişken) ve çekimli (bükümlü) biçiminde sınıflara ayrıldığı açıklanır. | |
3. Türkçenin dünya dilleri arasındaki yerini belirtir.
|
[!] Türkçenin köken bakımından Altay dilleri arasında yer aldığı, yapı bakımından eklemeli bir dil olduğu belirtilerek Türkçenin ana dili olarak kullanımının yaygınlığına dikkat çekilir. Türkçenin coğrafyası üzerinde durulur.
| |
2. Türk Dilinin Tarihî Gelişimi ve Türkiye Türkçesi | ||
1. Türk dilinin tarihî gelişimini dönemlere ayırır.
|  Öğrenciler, "Türk" sözünün ilk defa hangi yüzyılda kullanıldığını araştırırlar. |
[!] Türk dilinin tarihi gelişiminin dönemlere ayrılmasında aşağıdaki hususlara dikkat edilir:
. Türk dilinin tarihsel gelişiminin ana hatları belirtilir. . 13 yy'ın eski Türkçenin bir kırılma noktası olduğu, bu tarihten sonra Oğuzların Anadolu'ya yerleşmesiyle birlikte eski Anadolu Türkçesi adı verilen yeni bir yazı dili oluştuğu vurgulanır. . Batı Türkçesi de denilen bu döneminOsmanlı Türkçesi ile devam ettiği bu gün konuşulan Türkiye Türkçesinin de Batı Türkçesinin İstanbul ağzı temelinde şekillendiği ifade edilir. . Doğu Türkçesinin Hakaniye ve Çağatay Türkçesi biçiminde devam ettiği, 20. yüzyıl başlarında Orta Asya coğrafyasında uygulanan dil politikaları neticesinde Kırgızca, Kazakça, Özbekçe gibi Türk yazı dillerinin ortaya çıktığı belirtilir. . Yukarıda belirtilenlerden hareketle Türk dilinin tarihi dönemlere ayrılmasında hangi kıstasların etkili olduğu vurgulanarak tarihî dönemlerin ayırıcı özelliklerine değinilir. . Türk sözünün ilk defa hangi yüzyılda kullanıldığı üzerinde durulur. |
2. Anadolu'da Türkçenin yazı dili olarak gelişimini açıklar.
| Öğrenciler, Anadolu'da Türkçenin gelişmesine hizmet eden önemli eserler ve yazarları hakkında bilgi toplarlar. |
[!] Anadolu'da Türkçenin Oğuz ağzı temelinde şekillendiği vurgulanır ve özellikleri üzerinde durulur.
|
